Şimdiye kadar BMW i3s, BMW i4, BMW iX, BMW iX3, Jaguar i-Pace, Skywell gibi çeşitli elektrikli araçları kullanıp tecrübe etme imkanım oldu. Her ne kadar 8 veya 12 silindirli motorlar gibi hızlanslar da sürüş zevki açısından bana muhteşem duygular yaşatamadılar.
Türkiye’de Ağustos 2023 tarihi itibariyle elektrikli araçlar için “şarj soketi” sayısı 8000. O da kablosunu koparmadılarsa ve önüne bir Lada Samara park etmediyse… Buna karşılık akaryakıtlı araçlar için pompa sayısı ise 144.000. Yani arada 18 kat fark var. Önce bunun eşitlenmesi lazım. Eşitlerken de ara sıra havai fişek gösterileri izlememek için altyapıya özen göstermek lazım tabi.
Ayrıca bu teknoloji henüz gelişmekte olan bir teknoloji. Gelişmekte olan teknolojilerin kaderi de hızla gözden düşüp değer kaybetmesidir. Biz Türkler otomobili ile duygusal bağ kuran insanlarız. Araçların hızla demode olup değerini yitirmesi kullanıcıları üzecektir. Elektrikli Fluence sahiplerinin hepsi araçlarını kendi nüfuslarına geçirdiler sanırım.
Menzil sorunu da bir diğer etken. Bilhassa Audi ve Volvo’da menzil sapmasının çok yüksek olduğu söyleniyor. Bunun yanı sıra rejenerasyonlu sıkıcı sürüşü bir kenara bırakıp, o yüksek tork ve beygiri kullanmaya kalktığınız zaman, marka fark etmeksizin menzil jet hızıyla düşüyor.
Şarj maliyetleri fosil yakıtlı araçlardan çok daha ucuz da demeyin. Evinizde şarj ederseniz ucuz. Herkesin müstakil villası yok. Yeni yönetmelikle sitelere zorunlu oldu da demeyin. Herkes sitede de oturmuyor, kaldı ki sitelerde de her dairede ikişer üçer araç olduğu için park sorunu bile yaşanabiliyor. Ki normal sokaklarda oturan, otoparkı bile bulunmayan, sokak sokak park yeri arayan milyonlarca kullanıcı varken bu telkin de şimdilik çok gereksiz ve komik…
Bunun yanı sıra elektrikli araçlar hala kolay erişilebilir değil. Ağustos 2023 fiyatları ile EN AZ 2,5 milyonluk otomobile binenlerin, şarjı şuradan edersem şu kadar kuruş, buradan edersem bu kadar lira, bak nasıl da senden daha az harcadım diye hesap peşine düşmesi de epey ilginç. Tabi bu maliyetlere:
Şarj süresindeki kayıp zamanı,
“Şarj istasyonu ya arızalı ise?” stresini
Şarj istasyonunda ya sırada başka araç varsa onu beklemek zorunda kalacağım endişesini,
Şu düzlükte biraz bassam menzil ne kadar kısalır telaşını da MANEVİ MALİYET olarak ekleyelim.
Tabi vergiler de cabası. 2023 için yılda 24.000TL vergi verirken (hatta bu yıla özel çift olduğu için 48.000TL) şarjdan tasarruflu olduğunu zannetmek de ne bileyim 🙂
Bir de çevre koruma konusu var tabi. Atık pilleri başka gezegene gömmeyi başaramadılar henüz. Zaten genel olarak elektrikli araç alanların tercih sebebi de çevreyi daha çok korumak değil. Çevreyi korumak isteyen toplu taşıma tercih etmeli. Mesela toplu taşımanın elektrikli olanının yaygınlaşmasını sonuna kadar destekleyelim. Elektrikli araç şehiriçi kullanım için çok mantıklı diyorlar fakat bireysel araçlanma şehiriçinde sıkıntı oluşturuyor zaten. Çelişkiler birbiri ardına geliyor, gerçekçi olalım; %80-90’ı çok iyi ivmelendiği için satın alıyor. Fakat aynı ivmeyle menzil de kısaldığı için, şehiriçi anlık bas-çek yaparak yolcu koltuğundakilerin boynunu sakatlayarak eğleniyorlar. Elektrikli aracın tüm cazibesi, 500hp süper sport gücündeki bir araca daha uygun bir fiyatla sahip olmuş olmakta saklı. Beygirleri bir türlü kullanamayıp sürekli rejenerasyonlu sürüş peşinde koşmak da cabası.
Şarj soketleri 18 kat artıp akaryakıt pompa sayısı ile eşitlenmedikçe, 0’dan %80-90’lara şarj süresi EN AZ 8-10 dakikalara inmedikçe ve 800-1000km menzil sunmadıkça, elektrikli araçlar zengin oyuncağı olmaktan öteye geçemeyecek. Bu dediğim şartlar gerçekleşince de, mevcut elektrikli araçlar gelişmekte olan her teknolojinin kısa vadede çöp olduğu gibi ÇÖP olacak. Zaten hedeflenen de elektrikli araçların akıllı telefonlar gibi olması ve 3-5 senede bir değişimek zorunda olması şeklinde.
O yüzden elektrikli araç sahiplerinin şu an dünyanın en akıllı işini yapmış gibi davranıp fosil yakıtlı araç kullanıcılarına sataşması komik. Meselemiz hızlanma değil şarjlanma!
Yazımı Jeremy Clarkson’ın elektrikli araçlar hakkında söyledikleriyle bitirmek istiyorum:
Onur Armutcuoglu 